Historia i idea

 

Idea Studenckich Konferencji Starożytniczych (dalej: SKS) narodziła się jako wynik działalności naukowej, zainteresowań i pasji grona studentów rozmaitych wydziałów i kierunków Uniwersytetu Warszawskiego, których połączyło wspólne zamiłowanie do starożytności. W grudniu 2004 r. z grupa ta przekształciła się w Koło Starożytnicze przy Kolegium MISH UW. W maju następnego roku Koło to, dzięki współpracy z pracownikami naukowymi Instytutu Historycznego UW: prof. dr. hab. Włodzimierzem Lengauerem, dr. Robertem Wiśniewskim, prof. dr hab. Ewą Wipszycką-Bravo oraz dr. hab. Adamem Ziółkowskim, zorganizowało w Warszawie I SKS pod hasłem "Przemiany mentalności w kulturach starożytnych". Konferencja trwała 3 dni, uczestniczyło w niej przeszło 70 studentów z 10 polskich uniwersytetów, w czasie 11 sesji wygłoszono około 35 interdyscyplinarnych referatów. I SKS była okazją do zapoznania się z różnymi aspektami starożytności, oscylującymi wciąż wokół zaproponowanego tematu przewodniego. Stąd też tematyka referatów obejmowała m.in. definicję mentalności, sposoby jej badania w odniesieniu do jednostek i społeczności oraz przemiany, jakie w tym zakresie zachodziły w poszczególnych kulturach starożytności. Warto zauważyć, iż kadr geograficzny wygłoszonych referatów rozciągał się od przedkolumbijskiej Ameryki, przez Śródziemnomorze i Bliski Wschód, aż po Azję Środkową, Indie i Chiny, zaś ramy chronologiczne obejmowały wycinek dziejów od prehistorii do późnego antyku. Referaty najwyżej ocenione przez pracowników IH UW znalazły miejsce w zbiorze otwierającym serię SCHOLE.

Niewątpliwy sukces tej konferencji, jak i nawiązane w jej czasie kontakty między studentami najważniejszych polskich ośrodków akademickich przyczyniły się do kontynuowania tego przedsięwzięcia w następnych latach. W ten sposób SKS, pomyślana początkowo jako impreza jednorazowa, przemieniła się w wydarzenie cykliczne, corocznie w maju gromadzące młodych starożytników w różnych polskich ośrodkach naukowych. Wspólny bowiem wysiłek członków kół naukowych z dwóch uczelni - Koła Naukowego Antycznej Filozofii toruńskiego UMK oraz warszawskiego Koła Starożytniczego - zaowocował organizacją II SKS, która odbyła się w Toruniu w maju 2006 r. Jej tematem były "Formy organizacji życia społecznego w starożytności" i ponownie spotkała się z przychylnym odzewem wśród studentów rozmaitych dyscyplin (przede wszystkim historii, archeologii, filologii klasycznej, filozofii, teologii, prawa, socjologii, historii sztuki - 39 referatów, 3 wykłady gościnne prof. Witolda Wróblewskiego, prof. Georga Wöhrle, prof. Ewy Wipszyckiej-Bravo). Owocem konferencji była publikacja kolejnego zbioru najlepszych referatów. III SKS, "Religie w świecie antycznym", miała miejsce w maju 2007 r. na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach. W jej organizację włączyli się tym razem studenci aż 4 kół naukowych z Katowic, Warszawy i Torunia. Podczas 3 dni konferencji odbyło się 15 paneli tematycznych (z czego większość równoległych), które zgrupowały 37 referatów podejmujących różnorodne zagadnienia od teologii po historię społeczną, od antropologii po analizę powiązań między religią a filozofią. Ponadto, wykłady gościnne dali ks. prof. Wincenty Myszor oraz prof. Włodzimierz Lengauer. Najlepsze referaty zostały umieszczone w III publikacji serii SCHOLE.

W maju 2008 r. gospodarzem IV SKS było Koło Naukowe Starożytników Uniwersytetu Wrocławskiego; w organizację włączyli się również członkowie warszawskiego Koła Starożytniczego oraz Koła Naukowego Klasyków z Poznania. Temat - "Człowiek starożytny we wspólnocie" - sprowokował do wygłoszenia 40 referatów studenckich (z których te ocenione najwyżej zostały zakwalifikowane do IV edycji serii SCHOLE) oraz 2 wykładów gościnnych (prof. Krzysztof Nawotka, prof. Krystyna Bartol).

V SKS (Poznań, 7-9 maja 2009 r.), konferencja w pewnym sensie jubileuszowa, potraktowana została w sposób szczególny. Już jej tematyka - miejsce ludyczności w życiu ludzi i społeczeństw starożytnych oraz różne przejawach zabawy, rozrywki, agonu, jak również świętowania i uroczystości ("Święto-śmiech-zabawa w świecie starożytnym") - wskazywała na jej radosny i uroczysty charakter. Uroczystość tę najbardziej uświetnił międzynarodowy aspekt konferencji - International Student Conference in Antique and Byzantine Studies "Feast, Play and Celebration in the Ancient World" zgromadziła bowiem nie tylko studentów uczelni polskich, ale również zagranicznych (brytyjskich, niemieckich, francuskich, austriackich), zaś w poczet organizatorów włączyło się, obok polskich kół naukowych, również Oxford Byzantine Society. W konferencji wzięli udział prof. Oswyn Murray, prof. Adam Ziółkowski oraz prof. Elżbieta Wesołowska

Ale Studenckie Konferencje Starożytnicze to nie tylko panele, wykłady i publikacje - to również towarzyszące im zawsze wydarzenia artystyczne: koncerty (Warszawa, Poznań), spektakle teatralne (Toruń, Wrocław, Poznań), projekcje filmów (Katowice), zwiedzanie miast, a także zwyczajnie imprezy towarzyskie, integrujące środowisko młodych starożytników.

Ostatnia VI SKS odbyła się Krakowie, gdzie gospodarzem było Koło Naukowe Filologii Klasycznej UJ. Konferencja odbyła się pod hasłem "Centrum-Peryferia-Granice" w dniach 6-8 maja 2010. Podczas spotkania podjęto zagadnienia, które do tej pory pozostawały na marginesie naszych rozważań. Przypadki skrajne, wątpliwe, trudne do zakwalifikowania znalazły w końcu miejsce dla siebie. Również skomplikowane relacje między centrum a peryferiami zostały opisane z perspektywy różnych nauk. Z wykładami gościnnymi wystąpili prof. Joanna Komorowska z Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie, prof. Tomasz Polański z Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach oraz dr Anna Głowa z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Poza tym wystąpiło 35 referentów z 10 uniwersytetów w kraju.